dysRyminacja

         

Znacie tę dziwną sytuację, kiedy staracie się coś komuś przekazać, a on i tak nie rozumie? Powody bywają różne, można mówić innym językiem, używać innej gwary czy akcentu. Ślązak może mieć problem ze zrozumieniem Kaszuba, a Białostoczanin Warszawiaka. Ktoś może się jąkać, seplenić, czy mówić niewyraźnie z całkiem przyziemnych powodów. Gorzej, jeśli taka wada wymowy jest zakamuflowana i trudno wytłumaczyć, albo raczej  wymówić na czym polega.

          

Wymawianie głoski „ER”, chociaż, gdybym musiała to powiedzieć użyłabym sformułowania ,,ta litera po P”. Wydaje się, że to nic takiego, jedna litera w alfabecie, jednak czasem cały sens wypowiedzi może zależeć właśnie od jej brzmienia.
           

Oto kilka przykładów z życia. Mieliśmy grać ze znajomymi w panitball na stanicy żeglarskiej. Podeszłam do przebywającej tam kobiety i uporczywie pytałam, gdzie jest moro do gry. Po pięciu minutach mojego męczenia,  zdenerwowana pracowniczka wyszła na zewnątrz i pokazując mi jezioro powiedziała ,,Dziecko, molo masz tam”. To było naprawdę straszne uczucie.
Albo: jak kupić w sklepie na przykład rollera. Teraz raczej staram się zamawiać pokazując coś na ulotce albo kupuję hot-dogi. Sprzedawcy niestety rzadko wykazują się zrozumieniem. To strasznie demotywuje, kiedy chce się kupić batonik Corn, a dostaje się Colę.
           

Zresztą z nazwami własnymi są zawsze największe problemy. Wytłumaczenie kolegom, że idziemy do knajpy „RE” w Krakowie kosztowało mnie dużo nerwów, a im dało sporo radości. Jeszcze więcej kiedy musiałam pytać o drogę do tego miejsca.  Podobnie było z dojazdem na świetny  musical ,,Hair” do Wrocławia. Nie wiem ile razy usłyszałam, że Hel jest nad morzem, a nie w tym mieście.
          

Jeśli coś takiego miałoby mieć jakiekolwiek plusy to właśnie sprawianie radości wszystkim dookoła. Każda rozmowa z nowopoznanymi ludźmi ma w sobie element: ,,Powiedz rabarbar, rower, rododendron, rewolwer...”. Ale nie wyobrażam sobie ludzi, którzy mówią podobnie i mają nazwisko z ,,r”. Wielkie wyrazy współczucia. Pozostaje jedynie nosić ze sobą wizytówki i unikać załatwiania formalności przez telefon.
        

Chociaż drżę na myśl jak żyją tacy jak ja w krajach o bardziej wymagających językach. Muszę się uczyć niemieckiego i wiem, że ustnej matury z tego języka bym nie była w stanie zdać. Podobnie w przypadku języków skandynawskich, gdzie to ,,r” jest jeszcze bardziej twarde. Za to bardzo dobrą opcją jest Japonia. Mieszkańcy kraju kwitnącej wiśni nie znają litery ,,l” w swoim języku, więc takie niewyraźne, gardłowe ,,r” byłoby klasyfikowane jak najbardziej prawidłowo. Co więcej, używając innych języków często mylą te dwie litery, doprowadzając do absurdalnych sytuacji. Znajome i pocieszające, prawda?
          

Oczywiście takie ,,r” jest obiektem zazdrości anglistów i osób uczących się francuskiego.
Cóż po tym, jeśli mówiąc po polsku bardzo często nie da się wyrazić na przykład negatywnych emocji bez dźwięcznego, twardego ,,r”. Niestety, żeby dać upust niezadowoleniu i irytacji czasami pomocne są przekleństwa. A nam co zostaje? ,,Motyla noga, ojej, do diaska”?  To tak średnio działa. Jest jeszcze pirackie ,,do stu diabłów!”. Chociaż, wychodzi to jeszcze gorzej, kiedy zdenerwowana używam normalnych przekleństw i słyszę jak brzmią. Nieskończenie irytujące.
Ratunkiem dla dotkniętych tą wadą jest wizyta u logopedy, która niestety nie dla wszystkich jest rozwiązaniem problemu. Zostaje jedynie świadomość, że takie miękkie, gardłowe ,,r“ jest często uznawane za słodkie i urocze.
          

Jednak marzy mi się sytuacja, że mogłabym pójść do kina i powiedzieć w kasie ,,Bilet na „Rrrr”, proszę”

Martyna Połowczuk