Termin gejsha (z japońskiego), składa się z wyrazu gei- sztuka i sha- człowiek. Określa on więc kogoś uprawiającego tradycyjne japońskie sztuki, innymi słowy - artystę. Ostatnie wątpliwości sceptyków powinien rozwiać fakt, iż w 1957 roku w Japonii zniesiono legalną prostytucję, natomiast profesję gejsz pozostawiono.
Wniosek jakoby gejsza była prostytutkom często był wyciągany na podstawie tradycji mizuage. Obyczaj ten to nic innego jak utrata dziewictwa, seksualna inicjacja początkującej gejszy. Okāsan (czyli matka z domu gejsz) wybierała (dziś mizuage NIE jest praktykowane) gejszy odpowiedniego kandydata. A wybierała ona z dojrzałych, bogatych i wysoko postawionych mężczyzn, ponieważ musiał zapłacić odpowiednią sumę pieniędzy oraz możliwie jak najlepiej wywiązać się ze swego zadania. Nie było to wcale aż tak perwersyjne, jak się wydaje, gdyż cały obyczaj trwał równo tydzień, w czasie którego mężczyzna przychodził i pozwalał jej się oswoić z sytuacją. To oswajanie w dużej mierze polegało na tym, że mężczyzna każdego dnia rozbijał jajko i sam wypijał jego żółtko, a następnie białko wcierał, po kolei, jednego dnia w jej ubranie, drugiego w nogi i tak dalej. Cały czas mówiąc jej, że to właśnie jest mizuage i to nie jest nic strasznego….
Kolejnym mitem jest błędne przekonanie co niektórych, że Gejsze są uległe i bezwolne. Nie jest to prawda, zresztą Gejsze aby przeżyć w społeczności gejsz, przepełnionej zawiścią, osiągnąć wysoką pozycję zawodową, ciężko na to pracując i cieszyć się nienaganną reputacją i szacunkiem, nie mogą być uległe i bezwolne. Pewnie dlatego tradycyjnym określeniem społeczności gejsz jest „karyūkai”- świat wierzb i kwiatów. Dlaczego tak? Ponieważ każda gejsza musi być zarówno piękna jak kwiat, jak i mocna i giętka jak wierzba.
Skoro już wiemy, że gejsza, to najczęściej piękna i młoda kobieta japońska, która zabawia gości podczas przyjęć, pisząc „najczęściej” mam na myśli to, że nie zawsze gejsza jest tryskającą młodością boginią, możemy przejść dalej. Wbrew pozorom ich życie nie jest bajką, a nawet może się wydawać nieco niewolnicze. Dziewczyna chcąca zostać w przyszłości gejszą, musi od najmłodszych lat doskonalić swoje umiejętności, z których, do najważniejszych należą nauka klasycznego tańca japońskiego, którego często zaczynają się uczyć już w wieku 5 lat, gra na tradycyjnych instrumentach, z których najczęściej używanym jest shamisen, czyli trzy strunowy, szarpany instrument, wyglądem przypominający mandolinę, którego boki są wykonane z drewna natomiast wierzch i spód ze skóry, kociej. Do gorszych shamisen, służących do ćwiczeń, używa się psiej skóry. Gejsze wykorzystują w swym zawodzie także bębenki nazywane taiko, koto czyli trzynastostrunowy instrument szarpany przypominający cytrę, flety bambusowe zwane shakuhachi.
Kolejną bardzo ważną umiejętnością jest ceremonialne parzenie herbaty (cha-no yu). Dobrze wykształcona gejsza umie również kaligrafować, układać kwiaty (ikebana) i recytować klasyczną literaturę japońską. Poza tym musi być jeszcze tylko zabawna, seksowna i towarzyska. Aby osiągnąć wysoką pozycję zawodową, musi sprostać oczekiwaniom okāsan, oraz przyszłym gościom.
Gejsze, dzielą się na dwie grupy: Maiko i Geiko. Maiko, to praktykantka, która dopiero poznaje świat gejsz. Jest to młoda dziewczyna, często nastolatka, która obserwuje i uczy się roli gejszy. Nabywa ona doświadczenia głównie poprzez uczestnictwo w przyjęciach i festiwalach tańca. Możemy ją poznać głównie po niesamowicie kolorowym kimono z szerokimi rękawami, sięgającymi ziemi, oraz mnóstwem ozdób we włosach. Młoda gejsza musi wyglądać kolorowo, słodko i niewinnie. Geiko natomiast, to starsza, doświadczona już gejsza. Jej kimono nie jest już tak kolorowe, a włosów nie zdobią już dziesiątki grzebieni i spinek, za to strój zostaje w specjalny sposób związany pasem obi. Taka kobieta staje się piękną, dystyngowaną, poważną Geiko.
Symbolem przeistoczenia się Maiko w Geiko jest wywinięcie przez młodą uczennicę kołnierza kimono. W ten sposób praktykantka staję się dorosłą gejszą. Dlaczego wywinięcie kołnierza ma aż takie znaczenie? Ponieważ w Japonii mężczyźni mają słabość do odsłoniętego karku, a przecież gejsza musi się podobać.
Ostatnią kwestią która pomoże nam określić gejsze jest jej wygląd zewnętrzny.
Należy zaznaczyć, że jest to jedyna społeczność kobiet w Japonii, która nosi na co dzień kimono, wachlarz, fryzurę shimada oraz bieli twarz. Nowoczesne i zamożne japonki na co dzień zamiast kimono, noszą ubrania od Chanel i Diora. O kimono przypominają sobie, gdy zbliża się jakaś uroczystość (np. Nowy rok, ślub czy pogrzeb).
Zwyczaj bielenia twarzy wywodzi się najprawdopodobniej od prostytutek- amatorek, które często pochodziły z biednych rodzin i pod nieobecność męża lub ojca, parały się prostytucją. Ich ciała pokryte były brudem i zadrapaniami, jako, że ich głównym zajęciem było wytwórstwo węgla drzewnego i zbieranie chrustu na opał. Aby więc klienci nie odczuwali do nich niechęci, pokrywały rany i brud grubą warstwą pudru.
Fryzury noszone przez gejsze są równie niezwykłe, jak ich makijaż. Obecnie fryzurę wareshinobu na co dzień, w Japonii noszą tylko maiko. Z uwagi na skomplikowane struktury fryzur i spore trudności z ich pielęgnowaniem, gejsze, dla ułatwienia sobie życia najczęściej jednak noszą peruki.
Na ubiór gejszy składa się przede wszystkim nagajuban, kimono oraz obi. Nagajuban jest szatą spodnią noszoną pod kimono.
Na kimono, pod piersiami zawiązywana jest szarfa z cienkiego materiału podobnego gatunkowo do szyfonu, zwana obiage. Z kolei obiage opasuje się grubym pasem zwanym obi, mierzącym niejednokrotnie do 6 metrów. Pas ten służy do podtrzymania kimona i musi się od niego odróżniać kolorystycznie. Na obi nakładany jest już tylko sznur obijime. Jest tego całkiem sporo i niejednokrotnie noszone przez gejsze kimona ważą do 20 kg!
Jeśli chodzi o bieliznę i obuwie, to jest to kolejna ciekawa rzecz. Gejsze nie noszą majtek gdyż deformują kimono. Zamiast nich używają prostokątnego kawałka cienkiego materiału, którym owijają się wokół bioder, tj. koshimaki. Na nogi zakładają skarpetki- tabi, z jednym palcem. Skarpetki są noszone o rozmiar mniejsze w celu uniknięcia efektu marszczenia się oraz w celu podkreślenia kształtu stopy. Do tego dochodzą buty. Gejsze praktykujące noszą tzw. okobo, które są na ok. 15 cm koturnach.
To co tu przedstawiłam, to zaledwie kropla, z całego morza ciekawych zwyczajów i tradycji gejsz. Trzeba tylko dobrze poszukać…
Justyna Książek
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz